‘Je hebt het niet uit een boekje, je weet hoe het is’
Lucièn & Willem
Bij Lister zijn we ons bewust van de onmisbare rol van ervaringsdeskundigheid binnen de herstelondersteunende zorg. We werken dan ook volop aan de inbedding ervan in de praktijk. Wat is de meerwaarde van een ervaringsprofessional en hoe kun je deze rol het beste integreren in een team? We spreken ervaringsprofessional Lucièn Meije en teammanager Willem Rip bij Lister Grauwaart over hun samenwerking en ervaringen.
Lucièns reis naar ervaringsprofessional
Door verschillende ontwrichtende situaties in Lucièns leven is hij jaren geleden als cliënt bij Lister terechtgekomen. Tegen het einde van zijn begeleidingstraject hebben zijn persoonlijk begeleider en ervaringsprofessional hem gevraagd of hij zelf als ervaringsprofessional bij Lister wilde komen werken. ‘Ik vond het zo mooi, zo eervol, dat zij mij in die rol zagen. Dat vertrouwen heeft mij nog meer geholpen in mijn herstel. Want dat was ik door de jaren heen wel kwijtgeraakt. Dit was echt een overwinning.’
Investeren in onderling begrip
Omdat de opleiding tot ervaringsdeskundige al van start was gegaan, begon Lucièn eerst als woonondersteuner. In deze rol merkte hij wat wrijving op tussen het team en de toenmalige ervaringsprofessionals. Door met zijn collega’s in gesprek te gaan over wat ze misten en van elkaar nodig hadden, ontdekte hij dat de ervaringsprofessionals vaak onzichtbaar waren voor het team en zich soms zelfs buitengesloten voelden.
‘Bij mijn start als ervaringsprofessional heb ik mijn herstelverhaal direct met het team gedeeld. Dit gaf mijn collega’s meteen een duidelijk beeld van mijn achtergrond en expertise. Hierdoor weten we elkaar nu makkelijker te vinden. Zo’n kleine investering in onderling begrip maakt de samenwerking voor het hele team een stuk soepeler.’
De kracht van de ervaringsprofessional
Willem waardeert Lucièns aanpak: ‘Jouw kracht vind ik dat je echt meedraait in de structuur van het beschermd verblijf. Je hebt je eigen caseload, rapporteert en draait af en toe avond- en weekenddiensten. Ik denk dat je daardoor helemaal geïntegreerd bent in het team en mensen je sneller weten te vinden. Omdat je zoveel contact hebt met je collega’s, kun je echt die vertaling voor de cliënt zijn. We zijn ons niet altijd even goed bewust van de impact van bepaalde stappen op een cliënt. Andere medewerkers kunnen vaak ook wel zien waar in het herstelproces iemand zich bevindt, maar jij hebt het echt doorleefd.’
‘Vergeet niet dat bewoners de ervaringsprofessionals over zichzelf zijn. Uiteindelijk weten zij het zelf het beste.’
Lucièn Meije
‘Ik kruip in de huid van de bewoners. Ik voel me een soort verbindingspersoon tussen bewoners en collega’s – de brug’, voegt Lucièn toe. ‘In mijn gesprekken krijg ik vaak terug: ”Je hebt het niet uit een boekje, je weet hoe het is.’’ Dat wordt echt gewaardeerd.
En vergeet niet dat bewoners de ervaringsprofessionals over zichzelf zijn. Daar wordt soms te makkelijk overheen gekeken. Uiteindelijk weten zij het zelf het beste.’
Wat de samenwerking hen oplevert
Willem en Lucièn zijn beiden erg te spreken over hun samenwerking. Ze noemen een voorbeeld van de waardevolle gesprekken die zij met elkaar hebben.
Willem: ‘Een tijd geleden hadden we het over het verstrekken van medicatie als Lucièn avonddienst heeft. Ik dacht eigenlijk: waarom zou hij dat niet kunnen doen? Tot hij mij erop wees dat er soms een spanningsveld zit tussen wat de behandelaar voorschrijft en wat de bewoner op dat moment wil. Het is een balans tussen het belang van de gezondheid en de eigen regie van de bewoner. Zulke gesprekken leveren vaak nieuwe inzichten op voor beide kanten’.
Lucièn: ‘Samen zijn we erop uitgekomen dat medicatie verstrekt wordt door een collega en ik erbij ben in een signalerende rol. Als ik zie dat iemand het vervelend vindt, is dat een mooi aanknopingspunt voor een volgend gesprek.’
Tips voor collega’s
Over het benaderen van cliënten vertelt Lucièn: ‘Toen ik zelf begeleiding kreeg, vond ik het heel lastig om cliënt genoemd te worden. Daarom noem ik ze bewoners.’ En dat is niet de enige tip die hij voor collega’s heeft.
‘Het deed mij zo goed toen ik als bewoner een keer bij een sollicitatiegesprek mocht komen zitten. Ik miste namelijk een stukje aansluiting bij de maatschappij. En dit gaf me het gevoel dat ik weer echt meedeed. Net als een kaartje dat ik met Pasen van mijn persoonlijk begeleider in de brievenbus kreeg. Het zijn kleine dingen, maar daarmee kun je bewoners echt het gevoel geven dat ze erbij horen.’
Willem: ‘Ik sluit me hier volledig bij aan en ben blij dat Lucièn mij scherp houdt. We kunnen nog weleens vergeten om een bewoner te laten participeren, maar dat is natuurlijk precies waar we het allemaal voor doen. Iemand weer dat vertrouwen geven. Ervoor zorgen dat iemand weer echt gezien wordt.’
Tekst: Shirley de Koster
Beeld: Maartje Kuperus
