‘Juist in de zorg is zelfzorg extra belangrijk’
Jordi
Jordi Fransen, persoonlijk begeleider bij gebiedsteam ggz Leidsche Rijn Vleuten – De Meern, is heel bewust bezig met zijn vitaliteit. Hij sport veel en probeert goed naar zijn mentale en fysieke signalen te luisteren en te handelen. Dit doet hij niet alleen voor zichzelf, want, zo vertelt Jordi: ‘Als ik iets voor anderen wil kunnen betekenen, móét ik wel goed voor mezelf zorgen.’
‘Vitaliteit heeft voor mij vooral te maken met een bepaalde balans vinden in het omgaan met stress. Stress hoort natuurlijk bij het leven, maar je kunt er ook op leeglopen. Ik ben al een keer uitgevallen op werk, dus ik check nu regelmatig bij mezelf in. Ben ik onbewust interne onrust met externe onrust (oftewel mijn smartphone) aan het bestrijden? Dan weet ik dat het tijd is om mezelf af te vragen wat ik nodig heb om weer te ontspannen en terug te veren. Daar probeer ik mijn dag dan zoveel mogelijk op aan te passen.
Ik sport bijvoorbeeld heel graag en doe ook veel verschillende dingen: boksen, kungfu, krachttraining en bootcamplessen. Om mijn vitaliteit op peil te houden moet ik dit soort sporten, waarbij ik veel moet geven, goed afwisselen met wandelen, zwemmen of tai chi. Hierin is het dus belangrijk voor mij om te luisteren naar de signalen die ik mentaal en fysiek krijg en daar vervolgens naar te handelen. Dat lukt natuurlijk niet altijd. Ik kan er echt wel van balen als ik zin had in een stevige sportsessie, maar merk dat een ontspannen wandeling nu beter voor me is. Hier wil ik nog leren flexibeler in te worden.’
Niets werkt voor altijd of voor iedereen
‘Het kan een enorme zoektocht zijn om erachter te komen wat werkt en goed voor je is. Dat verschilt namelijk sterk per persoon. Toen ik bijvoorbeeld lange tijd veel last van mijn rug had, kreeg ik voortdurend het advies om aan mijn flexibiliteit te werken. Vervolgens ben ik volop gaan yogaën en stretchen, maar dat hielp niet en de rugpijn werd er soms zelfs erger van.
Ondertussen ben ik erachter gekomen dat ik juist met krachttraining mijn klachten kan verminderen. Het leek niet logisch om iets te versterken dat voor je gevoel al vastzit, maar dat bleek wel de oplossing. Voor nu dan, want ik weet ook: niets werkt voor altijd. Het gaat er keer op keer om wat in deze fase van je leven voor je werkt.’
Goede zelfzorg is essentieel, zeker als je in de zorg werkt
‘Een ding weet ik inmiddels zeker: als ik iets wil kunnen betekenen voor anderen, móét ik wel goed voor mezelf zorgen. Ik kan een cliënt niet écht helpen als ik er zelf gestrest bij zit. Op mijn vitaliteit letten doe ik dus niet alleen voor mezelf, maar voor iedereen om me heen.
Ik vind het goed dat Lister nu een vitaliteitsprogramma heeft, want juist in de zorg is zelfzorg extra belangrijk. In de zorgsector is het nou eenmaal makkelijker om jezelf te verliezen of te vergeten. De focus ligt van nature op de ander en dan is het fijn dat iemand je eraan herinnert dat je ook nog aan jezelf moet denken.’
Uitnodigen, maar niet bemoeien
‘Hierbij is het wat mij betreft essentieel dat je (actief) uitgenodigd wordt, maar dat het niet als bemoeienis gaat voelen.
Dat ‘bemoeien’ vond ik erg vervelend toen ik nog rookte. Natuurlijk wist ik dat het slecht voor me was. Nu rook ik al jaren niet meer en voel ik ook die behoefte niet meer. Maar als iemand nu tegen me zegt dat roken slecht voor je is, ga ik juist nostalgisch terugdenken aan hoe lekker het was. Dat is wat die bemoeienis dan bij me oproept.
Actief aanbieden is dus zeker helpend, maar vergeet daarbij niet dat mensen zelf vaak prima weten wat goed en slecht voor hen is. Het is nooit zonder reden dat het (nog) niet lukt om iets op het gebied van leefstijl te veranderen. Daarom probeer ik cliënten altijd te benaderen zoals ik zelf ook graag benaderd wil worden. Met compassie, vertrouwen en geloof in de ander.’
Tekst: Shirley de Koster
Beeld: Jordi Franssen
