Stoppen bij oranje: Francesco over zijn vitaliteit
Francesco
Francesco Melita, trainer bij de Lister Academie, heeft al veel ervaring met het creëren van een goede werk-privé-balans. Maar ook na bijna 20 jaar mensen begeleiden bij het verbeteren van hun vitaliteit, heeft hij nog steeds zijn eigen uitdagingen.
‘De vraag die ik al jaren probeer te beantwoorden, is: “Hoe zorg je ervoor dat je niet steeds tot je limiet gaat, maar net daarvoor pauze neemt?”. Het meest waardevolle instrument dat ik hiervoor ben tegengekomen, is het energiestoplicht. De eerste stap is leren herkennen wanneer jouw stoplicht op oranje staat. Vervolgens ga je dingen uitproberen om erachter te komen wat jij nodig hebt om rood te voorkomen en uiteindelijk weer richting groen te bewegen.’
Oranje serieus nemen
‘De grootste uitdaging hierin (voor ons allemaal) is om oranje echt serieus te nemen. Oranje betekent namelijk dat het tijd is om actie te ondernemen, niet om nog even vol te houden “tot het beter wordt”.
Mijn persoonlijke oranje-signalen verschillen per situatie. Wat bijvoorbeeld vaker voorkomt dan ik zou willen, is dat ik ’s avonds te lang lees of filmpjes kijk en daardoor een onrustige nacht heb. De volgende dag merk ik dan dat ik minder gefocust ben. Dat is voor mij het teken dat ik die dag meer (brein)pauzes moet nemen – bij voorkeur in de buitenlucht.
Het kan ook zijn dat ik gespannen ben voor een training en kramp in mijn nek en schouders opmerk. In dit geval kan ik mezelf helpen door extra voorbereidingstijd te nemen en/of met collega’s te delen waar ik gespannen over ben. Daarnaast is het zinvol om mezelf (soms met hulp van anderen) eraan te herinneren dat het elke keer weer goed komt, ook al denk ik dat deze keer dan toch écht de uitzondering gaat zijn.
Wat voor mij het belangrijkste teken is dat mijn stoplicht op oranje staat, is dat ik van alle leuke dingen die ik doe – zoals karate, mountainbiken en koudwaterzwemmen, maar ook uitgebreid dineren met vrienden – niet echt meer kan genieten. Dit komt doordat ik dan in gedachten alweer bezig ben met het volgende item op mijn to-do-lijst. Wanneer ik dit opmerk, weet ik dat het de hoogste tijd is om meer rustmomenten in te bouwen.’
Eerder aan de bel trekken
‘Ik ben erg blij dat Lister een vitaliteitsprogramma aanbiedt, want ik heb in mijn werk door de jaren heen gezien wat er kan gebeuren als werkgevers geen aandacht hebben voor hoe hun werknemers in hun vel zitten. Telkens opnieuw zag ik juist de meest betrokken medewerkers uiteindelijk aan hun passie voor het werk onderdoor gaan.
Vitaliteit is eigenlijk niet iets om pas mee aan de slag te gaan als het al niet meer of nog nét gaat. Het overkomt bijna iedereen namelijk weleens dat werk een steeds grotere rol in je leven inneemt. Het gevolg is dan vaak dat zaken als bewegen en sociale activiteiten langzaam naar de achtergrond verdwijnen. Als je hier niet op tijd iets aan doet, raak je steeds verder uit balans, net zolang tot je uitvalt.
Door veel gewerkt te hebben met mensen die volledig uitgevallen waren, besef ik des te meer hoeveel je kunt bereiken door eerder aan de bel te trekken. Wacht niet (te lang) met het zoeken van ondersteuning bij het onderhouden of verbeteren van jouw vitaliteit. Iedereen kan daar baat bij hebben, ongeacht hoe het op dit moment met je gaat.’
Tekst: Shirley de Koster
Beeld: Maartje Kuperus
